Interview met Trienke Damstra, Gemeente Amsterdam

 

Om een beeld te krijgen bij het gebruik van de PPS-V hebben we projectleider Trienke Damstra van de Gemeente Amsterdam geïnterviewd.

Bij wat voor project wordt NOA betrokken?

O.a. in opdracht voor de gemeente Amsterdam ontwikkelt NOA op dit moment assessments voor vluchtelingen.

De gemeente Amsterdam voert momenteel  een pilot uit om assessments in het Engels, Arabisch en Tigrinya af te nemen bij vluchtelingen met een verblijfsstatus die in Amsterdam komen wonen (door het COA ‘gekoppeld’ zijn aan onze stad) en die nu nog in een AZC verblijven. De bedoeling is om dit jaar en komend jaar 1100 assessments af te nemen bij statushouders die in het AZC op de Wenckebachweg in Amsterdam (gaan) verblijven en die ook hun woning straks in Amsterdam gaan krijgen.

Wat is het doel van dit project?

Dit project is onderdeel van de zogenoemde Amsterdamse aanpak voor vluchtelingen van het College van B&W van Amsterdam. Onze wethouder Economie, Kajsa Ollongren, zet zich erg in om vluchtelingen eerder naar werk en onderwijs te begeleiden. Ook vanuit economisch standpunt ziet Amsterdam kansen voor de talenten van deze mensen. 

Het doel is om de deelnemers die kunnen werken of leren zo snel mogelijk naar werk, opleiding of ondernemerschap te begeleiden. In deze doorgeleiding bieden we vluchtelingen intensieve taaltrainingen en begeleiding voor de vluchteling zowel als de werkgever. Op deze manier helpen we statushouders terwijl ze nog in een AZC verblijven al aan een baan, opleiding, of ondernemerschap. Zo kunnen we instroom in uitkering voorkomen of de uitkeringsduur verkorten.  En zorgen we ervoor dat vluchtelingen eerder met de invulling van hun toekomst in Nederland kunnen starten.

Welk vraagstuk hoopt gemeente Amsterdam te beantwoorden met de Persoonsprofiel scan?

Op dit moment is er van de vluchtelingen die naar Amsterdam komen weinig bekend over hun competenties, talenten en kwaliteiten. Hiervoor is dit assessment door NOA ontwikkeld, afgestemd op vluchtelingen, waarmee we meer informatie krijgen over hun talenten, motivatie, taalniveau, werkervaring, opleiding en psychische en lichamelijke gesteldheid.

Door een assessment en een nagesprek na afname van het assessment met de betrokken kandidaat, hebben we informatie over de opleiding(mogelijkheden), werkervaring en ambities, kennis en vaardigheden, ontwikkelmogelijkheden, eventuele taalvaardigheid van Engels en Nederlands en competenties op persoonlijk gebied. Ook hebben we inzicht of iemand nog begeleiding nodig heeft  vanuit de (geestelijke) gezondheidszorg. Met betere informatie over deze groep, kunnen we statushouders effectiever doorgeleiden naar werk, opleiding, taalonderwijs of zorg.  Het assessments levert dus veel informatie op. Dit is het startpunt van intensieve begeleiding.

Wat zijn de ervaringen met de test geweest?

Tussen eind april en begin juli hebben we als pilot 45 assessments afgenomen bij 2 groepen. Tijdens de pilot hebben we veel geleerd. Over selectiecriteria voor deelnemers, hoe vervolgens te selecteren, hoe we de dag zelf indelen, over hoe we deelnemers informeren, uitnodigen en vervolgens ook tijdens de begeleiding steeds met hen in contact blijven. Ook  leren we veel over de samenwerking met andere partijen (COA, andere gemeentelijke organisaties die bij deze aanpak betrokken zijn). 

Wat voor dingen zijn jullie tegengekomen die niet verwacht waren?

Het feit dat veel statushouders niet bekend zijn met competenties of het beantwoorden van vragen over zichzelf. We waren ons bewust van culturele verschillen, maar bij afname kom je toch altijd onverwachte zaken tegen. Ook bijvoorbeeld het feit dat sommige statushouders dachten dat ze een examen moesten afnemen en geen pauze wilden nemen omdat ze dachten dat dit niet goed zou overkomen. Ook de reis van AZC naar plaats van afname of nagesprek is soms echt ingewikkeld voor statushouders. Zaken als ramadan (voor de deelnemers uit Syrië) en een soort van vastentijd bij deelnemers uit Eritrea is iets om mee te nemen in de planning van een dag (die veel vraagt van de deelnemers).

Ook hadden we onderschat dat het echt lastig is om te communiceren met elkaar als je helemaal geen gezamenlijke taal spreekt. Ook de non-verbale communicatie is soms anders.

Hoe zijn jullie hier mee omgegaan?

We hebben zaken vaak heel praktisch opgelost: een pauze ingebouwd in het assessment, (gezamenlijke lunch) om het probleem van geen pauze nemen op te lossen, steeds opnieuw onze informatie richting deelnemers aangepast en geïntensiveerd indien nodig, goede voorlichtingsbijeenkomsten verzorgd met informatie en native speakers die hielpen. En gebruik gemaakt van ambassadeurs (deelnemers die al in het begeleidingstraject zitten, die over hun ervaring vertellen aan degenen die starten).

Wat heel belangrijk is, is de aanwezigheid van tolken, die niet alleen kunnen vertalen, maar ook culturele verschillen kunnen duiden over en weer en heel veel meerwaarde hebben bij een dergelijk proces. Ook bij de afname van het assessment hielpen ze met duiding van termen die voor deelnemers niet allemaal bekend of helder waren. En vooral: veel flexibiliteit inbouwen, beetje oplossingsgericht handelen en heel erg genieten van deze dagen en de contacten met al deze mensen. Het zijn enorme fijne dagen ook, waarbij eigenlijk altijd iedereen positief was.

Wat zijn de ervaringen geweest van de deelnemers?

Zoals gezegd: we hebben in de pilot elke assessment dag geëvalueerd met de deelnemers.  Alle deelnemers zijn positief. Ze hebben allemaal het assessment afgemaakt, terwijl het voor sommige deelnemers erg pittig was, best veel tijd kost en vaak een totaal onbekend is om zo op jezelf te moeten reflecteren.  Sommige deelnemers hadden op onderdelen in het assessment kritiek, maar waren over het geheel positief. Heel belangrijk is het nagesprek, waarbij de uitkomsten van het assessment werd gedeeld, en besproken of deze kloppen. Dan werd het doel van het assessment echt duidelijk. Ook het aan de hand van het assessment voorzichtig  verkennen van de toekomst,  maakte dat iedereen heel positief is over de hele dag. De persoonlijke aandacht,  de kans zoals het wordt ervaren om je toekomst  vorm te gaan geven en daarbij begeleid te worden: deelnemers zijn allemaal blij hiermee.

Er zijn heel veel bedrijven en organisaties die zich willen inzetten voor deze doelgroep. Maak daar ook gebruik van, ook in je regio. Kom gerust bij ons voor meer advies.