Beter kiezen met plaatjes

De visuele interessetest voor het mbo, op basis van afbeeldingen van werkzaamheden (AWIT), krijgt een flinke opfrisbeurt. Meer diversiteit, meer vrouwen en meer sectoren die passen bij deze tijd. Maar ook en vooral: meer beeld. Nieuwe plaatjes die de beroepen en hun werkomgeving laten zien. Een beeld zegt immers meer dan 1000 woorden.
De interessetest is oorspronkelijk ontwikkeld voor leerlingen in het speciaal en praktijkonderwijs en blijft daar ook in de toekomst belangrijk voor. Maar ze kan straks ook goed worden ingezet voor mensen in een (re)integratietraject, zoals bijvoorbeeld vluchtelingen en mensen met een uitkering. “Sinds kort wordt de test door gemeenten nu toegepast in het assessment Op Weg!”, zegt Nathan Kaye, adviseur bij NOA. “Als je de Nederlandse taal niet beheerst of laaggeletterd bent is het heel prettig als je een test kunt doen die niet taalafhankelijk is, maar werkt met afbeeldingen.”
De opzet van de test is daarbij onveranderd. De kandidaten maken een keuze uit verschillende werkrichtingen door foto’s te vergelijken. Zo bepalen ze wat ze interessant vinden of juist niet. De test is daarbij ipsatief, dat wil zeggen dat je echt moet kiezen. Een keuze voor A betekent dat B afvalt.
Bij de vernieuwing van de test worden ook de foto’s opgefrist. Sommige zijn inmiddels verouderd en niet altijd was goed te zien om welk beroep het ging. Daarbij is voor de kandidaten niet alleen het beroep belangrijk, maar ook de werkomgeving en de competenties die nodig zijn om het te kunnen uitoefenen. Een afbeelding van iemand die aan het werk is spreekt dus meer tot de verbeelding als ook de werkomgeving zichtbaar is. “Dat proberen we in de nieuwe afbeeldingen nu duidelijk te laten zien.”
“Het klinkt simpel, een test aanpassen met nieuwe plaatjes, maar er gaat een ingewikkeld proces aan vooraf,” zegt Kaye. “De huidige test kent 10 werkrichtingen en 45 items en als we die voor de 16 opleidingsdomeinen die het mbo nu kent, allemaal opnieuw zouden ontwikkelen wordt de test meer dan 1,5 keer zo lang en dus voor de doelgroep te lang. Daarom hebben we sommige sectoren samengevoegd, zo gaat ‘bouw en infra’ nu samen met ‘afbouw, hout en onderhoud’. Uiteindelijk kwamen er 12 werkrichtingen uit met totaal 66 items. We zijn nu nog volop bezig met de doorontwikkeling van de test, maar hopen dat die voorjaar 2025 beschikbaar zal zijn.”
